Kur’an’da Şeytanın Anıldığı Ayetler Üzerinden Suçun Azaltılmasına Yönelik Bilişsel Bağışıklığın İnşası: Temellendirici Bir Çalışma

Öz

Bu çalışma, Kur’an’da şeytanın zikredildiği bağlamları inceleyerek suçun azaltılmasına yönelik bir araç olarak bilişsel bağışıklığın geliştirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmacı, araştırma problemini ele almak için tümevarım ve tümdengelim yöntemlerini birlikte kullanmış ve analiz örneklemi olarak Kur’an’dan yirmi üç sure seçmiştir. Çalışmada temel analiz araçları olarak dilbilimsel analiz ve psikolojik yorumlama yöntemlerinden yararlanılmıştır.

Araştırma bulguları, suç davranışına karşı bilişsel bağışıklığın unsurlarını oluşturan bazı temel kavramların bulunduğunu göstermektedir. Bu unsurların gücü, bireyde ne ölçüde kökleştiklerine göre değişmektedir. Söz konusu unsurlar herkeste bulunmakla birlikte, her bireyde aynı düzeyde değildir.

Sonuçlar ayrıca psikolojik sağlamlaştırma ile bilişsel bağışıklık arasında tamamlayıcı bir ilişki bulunduğunu ve psikolojik sağlamlaştırmanın bilişsel bağışıklığın uygulamadaki sonucu olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, bireylerin şeytana karşı mücadelede ve onun oluşturduğu içsel çarpıtmalarla başa çıkmada kararlı ve dirençli olmalarını sağlamaktadır.

Çalışma ayrıca suça karşı önleyici bir çerçeve olarak bilişsel bağışıklığın geliştirilebileceğini göstermektedir. Kişi şeytanın gerçek mahiyetini, hakikatini ve etkileme yöntemlerini anladığında, onun etkisini en aza indirme veya etkisiz hâle getirme gücüne sahip olmakta; böylece suç teşkil eden eylemlerin gerçekleşme olasılığı azalmaktadır.

Araştırma çeşitli önerilerle sonuçlandırılmıştır. Bunların en önemlisi, bireyleri sapmadan korumak amacıyla temel anlam ve kavramların doğru ve derinlikli bir biçimde zihinlere yerleştirilmesine ve pekiştirilmesine önem verilmesi gerektiğidir.