“Umum ifade eden lafız, tahsis edici bir delil gelmedikçe umum üzere kalır” kaidesi ve makâsıd merkezli içtihada katkısı: Elektronik ticaret meseleleri örneği

Öz

Genel usûl sistemini düşünmek ve onun alt ayrıntılarını dikkatle incelemek, fıkıh usûlünün sonucu ile onun bir tezahürü olan usûl kaideleri arasındaki etkileşimli ilişkiyi kavramayı sağlar. Usûl kaideleri, ayrıntılı delillerden fer‘î şer‘î hükümler çıkarmaya yarayan küllî önermelerdir. Bunların pratik sonucu ise insanların hayatında ortaya çıkan yeni meseleler için çözümler ve cevaplar üretmektir.

En önemli ve en çok kullanılan usûl kaidelerinden biri şudur: “Umum ifade eden lafız, tahsis edici bir delil gelmedikçe umum üzere kalır.” Bu kaide, makâsıd merkezli içtihatta büyük fayda ve değer taşır. Özellikle elektronik ticaret gibi çağdaş meselelerde ve şer‘î açıdan dikkatli inceleme gerektiren işlemlerde hüküm üretmek için kullanılabilir.