Kaza ve Kadere İmanın Bireylerde Travma ve Krizlerin Etkilerini Hafifletmedeki Rolü: Tümevarımsal, Tümdengelimsel ve Analitik Bir Çalışma
يتناول هذا البحث مفهوم المحن والابتلاءات من منظور إيماني ونفسي، مع التركيز على أثر الإيمان بالقضاء والقدر والصبر في تحقيق الصحة النفسية والمرونة النفسية لدى الإنسان. وينطلق البحث من التأكيد على أن المحن سنة كونية ماضية في حياة البشر، وأنها لا تقتصر على كونها مصدًرا للألم والمعاناة، بل قد تكون وسيلة للترقي الروحي والنفسي إذا ما أُحسن التعامل معها وفق المنهج الإيماني الصحيح. ويهدف البحث إلى إبراز دور الإيمان بالله تعالى، والرضا بقضائه وقدره، في التخفيف من آثار الصدمات النفسية والضغوط الحياتية، وذلك من خلال تحليل نماذج مختارة من سيرة الأنبياء عليهم السلام، وبيان ما تحلّوا به من صبر وثبات ويقين عند مواجهة الشدائد.كما يناقش البحث مفهوم الصبر بأنواعه المختلفة، وعلاقته بالصحة النفسية، وقدرته على تعزيز التوازن الانفعالي والقدرة على التكيف مع الأزمات. واعتمد البحث على المنهج الوصفي التحليلي، مستنًدا إلى النصوص الشرعية من القرآن الكريم والسنة النبوية، إضافة إلى عدد من الدراسات النفسية المعاصرة التي تناولت مفهوم المرونة النفسية والتعافي من الصدمات. وتوصل البحث إلى أن الإيمان العميق بالقضاء والقدر يُعد من أقوى العوامل الداعمة للصحة النفسية، وأن الصبر ليس مجرد سلوك سلبي، بل هو قوة نفسية فاعلة تسهم في بناء شخصية متزنة قادرة على مواجهة المحن بثبات وأمل
Ürdün’deki Madaba Amerikan Üniversitesi Öğrencilerinde İslami Perspektiften Eleştirel Düşünme Biçimleri ile Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki
Bu çalışma, Ürdün’deki Madaba Amerikan Üniversitesi öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerini İslami perspektiften incelemeyi ve İslami perspektiften eleştirel düşünme ile ruh sağlığı arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın amaçlarına ulaşmak için tümdengelimsel ve betimsel-analitik yaklaşımlar benimsenmiştir. Araştırmanın evrenini Ürdün’deki Madaba Amerikan Üniversitesinin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Lisans ve yüksek lisans öğrencileri arasından rastgele seçilen örneklem, 40’ı erkek ve 30’u kadın olmak üzere toplam 70 öğrenciden oluşmuştur. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan Eleştirel Düşünme Ölçeği ile Ruh Sağlığı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler örneklem grubuna uygulanmış ve elde edilen veriler Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı (SPSS) aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizlerde Pearson korelasyon katsayısı ve Cronbach alfa katsayısının yanı sıra aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Araştırma sonuçları, Madaba Amerikan Üniversitesi öğrencilerinin ruh sağlığı düzeylerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin İslami perspektiften eleştirel düşünme biçimlerine ve ruh sağlığı düzeylerine ilişkin değerlendirmelerinde; cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş veya akademik uzmanlık alanı değişkenlerine bağlı istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bunun yanında bulgular, Madaba Amerikan Üniversitesi öğrencilerinin İslami perspektiften eleştirel düşünme biçimleri ile ruh sağlığı düzeyleri arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğunu doğrulamıştır. Ayrıca ruh sağlığı düzeylerinin, İslami perspektiften eleştirel düşünme biçimleri aracılığıyla yordanabileceği belirlenmiştir. Bu doğrultuda çalışma, ruh sağlığını iyileştirmedeki ve öz farkındalık düzeyini güçlendirmedeki önemli rolü nedeniyle öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik eğitim programlarının üniversite bünyesinde düzenlenmesini önermektedir.
İslami Perspektiften Boşanmış Bireylerin İddet Süresince Takva Yoluyla Psikolojik Hazırlığı: Betimsel-Analitik Bir Araştırma
Bu çalışma, boşanmayı; derin bir kişisel ve toplumsal kayıp niteliği taşıması, ilişkilerin yapısını ve beklentileri etkilemesi nedeniyle insanın psikolojik ve duygusal dengesini en fazla bozan deneyimlerden biri olarak ele almaktadır. Araştırma özellikle iddet süresine odaklanmakta ve bu dönemi evlilik bağının korunabileceği veya kesin olarak sona erebileceği kritik ve belirleyici bir aşama olarak değerlendirmektedir. Yas, kaygı ve geleceğe ilişkin korku duyguları bu dönemde yoğunlaşmaktadır. Gerektiği gibi düzenlenmediğinde bu duygular, uzun süreli psikolojik ve davranışsal bozukluklara dönüşebilmektedir. Çalışmada takva; içsel güdüleri arındırabilen, duygusal tepkileri düzenleyebilen ve davranışları boşanmış bireylerde psikolojik huzur ile duygusal istikrarı destekleyecek şekilde yeniden yönlendirebilen bilişsel-manevi bir çerçeve olarak ele alınmıştır. Bu doğrultuda İslami psikoloji perspektifi benimsenmiştir. Betimsel, analitik ve tümevarımsal yöntemlerin kullanıldığı araştırmada takva kavramı, yasın mahiyeti ve yol açtığı psikolojik bozulmalar incelenmiş; bu boyutlar çağdaş psikoloji modelleri ile İslami dünya görüşü çerçevesinde karşılaştırılmıştır. Araştırma, takvanın aşırı yas hâlini sınırlandıran ve bu durumun patolojik bozukluklara dönüşmesini önleyen etkili bir koruyucu ve tedavi edici mekanizma olduğu sonucuna ulaşmıştır. Takva ayrıca boşanmış bireylerin dürtüsel veya depresif davranışlara yönelmelerini önlemeye yardımcı olmakta; böylece bireyin, ailenin ve toplumun esenliğine olumlu katkıda bulunmaktadır.
Kur’an’da Şeytanın Anıldığı Ayetler Üzerinden Suçun Azaltılmasına Yönelik Bilişsel Bağışıklığın İnşası: Temellendirici Bir Çalışma
Bu çalışma, Kur’an’da şeytanın zikredildiği bağlamları inceleyerek suçun azaltılmasına yönelik bir araç olarak bilişsel bağışıklığın geliştirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmacı, araştırma problemini ele almak için tümevarım ve tümdengelim yöntemlerini birlikte kullanmış ve analiz örneklemi olarak Kur’an’dan yirmi üç sure seçmiştir. Çalışmada temel analiz araçları olarak dilbilimsel analiz ve psikolojik yorumlama yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, suç davranışına karşı bilişsel bağışıklığın unsurlarını oluşturan bazı temel kavramların bulunduğunu göstermektedir. Bu unsurların gücü, bireyde ne ölçüde kökleştiklerine göre değişmektedir. Söz konusu unsurlar herkeste bulunmakla birlikte, her bireyde aynı düzeyde değildir. Sonuçlar ayrıca psikolojik sağlamlaştırma ile bilişsel bağışıklık arasında tamamlayıcı bir ilişki bulunduğunu ve psikolojik sağlamlaştırmanın bilişsel bağışıklığın uygulamadaki sonucu olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, bireylerin şeytana karşı mücadelede ve onun oluşturduğu içsel çarpıtmalarla başa çıkmada kararlı ve dirençli olmalarını sağlamaktadır. Çalışma ayrıca suça karşı önleyici bir çerçeve olarak bilişsel bağışıklığın geliştirilebileceğini göstermektedir. Kişi şeytanın gerçek mahiyetini, hakikatini ve etkileme yöntemlerini anladığında, onun etkisini en aza indirme veya etkisiz hâle getirme gücüne sahip olmakta; böylece suç teşkil eden eylemlerin gerçekleşme olasılığı azalmaktadır. Araştırma çeşitli önerilerle sonuçlandırılmıştır. Bunların en önemlisi, bireyleri sapmadan korumak amacıyla temel anlam ve kavramların doğru ve derinlikli bir biçimde zihinlere yerleştirilmesine ve pekiştirilmesine önem verilmesi gerektiğidir.
İslami Perspektif Işığında Alışkanlıkların Oluşumu: Analitik ve Temellendirici Bir Çalışma
Bu çalışma, alışkanlıkların insan davranışlarını şekillendirmedeki ve günlük yaşam kalitesini belirlemedeki temel rolünden hareketle, İslami perspektife dayalı kapsamlı ve uygulanabilir bir alışkanlık oluşturma modeli geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, davranışların düzenlenmesinin temelini oluşturan başlıca ilkeleri belirlemek amacıyla Kur’an ayetlerinden, hadislerden ve âlimlerin eserlerinden yararlanılarak İslam’da alışkanlık kavramı incelenmiştir. Ayrıca İslami model ile çağdaş psikolojik yaklaşımlar karşılaştırılmıştır. Araştırmacı, ilgili metinleri incelemek için betimsel-analitik yöntemi; genel ilkeleri ortaya çıkarmak için ise tümevarım yöntemini kullanmıştır. Araştırmada bazı önemli sonuçlara ulaşılmıştır. Niyet ve manevi amaca dayalı olarak tekrarlanan bir davranış şeklinde tanımlanan İslami alışkanlık anlayışı ile ağırlıklı olarak sinirsel veya davranışsal mekanizmalara odaklanan psikolojik modeller arasında temel bir farklılık bulunduğu belirlenmiştir. Ayrıca İslam’da alışkanlık oluşturmanın niyet, tedricilik, sebat ve mükâfat olmak üzere dört temel ilkeye dayandığı tespit edilmiştir. İslami model ile modern psikoloji kuramları arasında tekrar ve tetikleyiciler gibi hususlarda benzerlikler bulunmakla birlikte; manevi boyut, niyetin merkezi konumu ve davranışın nihai hesap verme sorumluluğuyla ilişkilendirilmesi İslami yaklaşımı diğerlerinden ayırmaktadır. Son olarak çalışma, İslami değerlere dayalı pratik bir alışkanlık oluşturma modelinin geliştirilmesinin, Müslümanların hem dünyevi başarıya hem de manevi gelişime ulaşmalarını sağlayacak olumlu alışkanlıklar edinmelerine katkıda bulunabileceğini ortaya koymaktadır.
Kur’an Işığında İlahi Hidayete İcabetin Psikolojik Saikleri: Temellendirici Bir Çalışma
Araştırma, Kur’an-ı Kerim ışığında ilahi hidayete icabetin psikolojik saiklerini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırmacı, araştırma problemini ele almak için tümevarım ve tümdengelim yöntemlerini birlikte kullanmıştır. Araştırmanın örneklemi olarak Kur’an’dan yirmi sure seçilmiş; araştırma araçları olarak analiz ve çıkarım yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Psikolojik saikler ile icabetin gücü arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Buna göre, kişinin nefsindeki saikler ne kadar güçlü olursa ve kişi bunları kazanmaya ne kadar çok çaba gösterirse icabet de o kadar hızlı gerçekleşmektedir. Sonuçlar ayrıca icabetin; hızlılık, gecikme, tereddüt ve reddetme gibi farklı biçimlerinin bulunduğunu, Kur’an’da hem bireysel hem de toplumsal icabet örneklerine yer verildiğini ortaya koymuştur. Ayrıca icabet biçimlerinin çeşitlenmesine yol açan birtakım faktörlerin bulunduğu belirlenmiş ve araştırmacı bunları “psikolojik saikler” ve “icabetin önündeki engeller” olarak adlandırmıştır. Bunun yanı sıra Kur’an incelendiğinde, insan nefsinin inşasına yönelik kapsamlı psikolojik ilke ve temeller içerdiği açıkça görülmektedir. Çünkü Kur’an yalnızca hükümler ve yasamalar kitabı değil, aynı zamanda bir hidayet ve psikolojik eğitim kitabıdır. Araştırma bazı önerilerle sonuçlandırılmıştır. Bunların en önemlisi, icabet üzerinde etkili olan psikolojik saiklerin Kur’an’dan daha kapsamlı biçimde çıkarılmasına yönelik çalışmaların artırılması gerekliliğidir.
İslam Mirasında Ruhsal Hastalıklar: Bir Örnek Olarak Ebû Bekir er-Râzî (Analitik Bir Çalışma)
Bu araştırma, Ebû Bekir er-Râzî’nin ruhun mahiyeti ve işlevlerine ilişkin anlayışını ortaya koymayı, eserlerinde ele aldığı psikolojik bozuklukları incelemeyi ve ruhsal bozukluklarla mücadelede kullandığı tedavi yöntemlerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda, er-Râzî’nin psikolojik sorunlara ilişkin betimlemeleri aracılığıyla önerdiği yöntemlerin günümüz Müslüman toplumlarında kullanılıp uygulanabilir olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaçlara ulaşmak için araştırmada analitik ve betimsel yöntemlerin birlikte kullanıldığı bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmanın evreni, geleneksel tedavi uygulamalarını modern psikolojiyle bütünleştirmekle ilgilenen psikoloji alanı uzmanlarından oluşacak şekilde belirlenmiş; kültürel miras kaynakları nitel analiz yoluyla incelenmiştir. Buna göre araştırmanın hedef evreni, araştırmanın asıl evreniyle aynıdır. Araştırma örneklemi yalnızca araştırmanın yöneltildiği grupla sınırlandırılmış ve ampirik çalışmalarda yaygın biçimde kullanılan örnekleme yöntemlerinden herhangi biriyle özel bir örneklem seçilmemiştir. Araştırmanın analitik bölümünde kullanılan araçlar; kültürel miras kaynaklarının metinsel analizi, kavramsal analiz ve ikincil kaynakların bibliyografik incelemesinin yanı sıra araştırmacının klinik uygulamalarından edindiği kişisel gözlemler ile keşfedici görüşmeleri kapsamaktadır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Er-Râzî’nin ruh anlayışının, felsefe ile tıbbı bütünleştiren düşüncesiyle yakından ilişkili olduğu ve bu durumun onun ruhun mahiyetine ilişkin görüşünü diğer yaklaşımlardan ayırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca er-Râzî’nin eserlerinin, günümüzde de akademik ilgi görmeye devam eden psikolojik bozukluklara ilişkin erken dönemli bir farkındalığı yansıttığı belirlenmiştir. Bunun yanında, er-Râzî’nin tedavi yöntemlerinin çağdaş psikoterapide etkili bir şekilde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Araştırma, bazı temel önerilerle sonuçlandırılmıştır. Bunların başında, kapsamlı bir tanı kılavuzunun geliştirilmesi amacıyla araştırma kurumları ile tedavi kurumları arasında iş birliği kurulması ve er-Râzî’nin bozuklukların tedavisine yönelik önerdiği yöntemleri temel alan bütünleşik bir İslami terapi yaklaşımının oluşturulması gelmektedir.
İslami Temeller Işığında Ergenlerin Psikolojik ve Eğitsel İhtiyaçları: Betimsel-Analitik Bir Araştırma
Bu araştırmanın amacı, ergenlerin psikolojik ve eğitsel ihtiyaçlarını betimleyip analiz etmenin yanı sıra modern çağda karşılaştıkları en önemli zorlukları belirlemek ve eğitimcilerin ergenlerin psikolojik istikrarını sağlamadaki rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada; olgunun betimlenip incelenmesine, içeriğin yorumlanmasına ve Kur’an ile Sünnet’ten alınan metinlerin analizi doğrultusunda tartışılmasına dayanan betimsel-analitik yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İslami yaklaşımların genelleştirilmesinde temel alınan teorik bir örneklem olarak Müslüman ailelere mensup ergenler oluşturmuştur. Araştırmayı zenginleştirecek bilgilerin elde edilmesinde Kur’an-ı Kerim, Sünnet ve selef-i salihinin eserlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, eğitimcilerin ergenlerin psikolojik ve eğitsel ihtiyaçları konusunda Kur’an ve Sünnet ışığında bilinçlendirilmesinin gerekli olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, modern çağda ergenlerin karşılaştıkları psikolojik ve sosyal zorlukların, onların akılcı düşünme düzeyleriyle doğrudan ilişkili olduğu görülmüştür. Eğitimcilerin ergenleri sahiplenip desteklemeleri ve onların ihtiyaçlarını İslami bakış açısına uygun biçimde karşılamaları ile ergenlerin psikolojik istikrara ulaşmaları arasında pozitif bir ilişki bulunduğu da tespit edilmiştir. Sonuçlar ayrıca, ergenlerin inanç boyutundaki ihtiyaçlarını da karşılaması bakımından İslami yaklaşımın, ihtiyaçların giderilmesinde Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre daha kapsamlı olduğunu göstermiştir. Araştırma, çeşitli önerilerle sonuçlandırılmıştır. Bu önerilerin en önemlisi, anne babaların ve eğitimle ilgilenen kişilerin ergenlerin İslami bakış açısına göre belirlenen ihtiyaçları hakkındaki farkındalıklarını artırmak amacıyla bilinçlendirme programlarının hazırlanmasıdır.
Lumière kardeşlerin sinematografı icat etmesinden bu yana sinema ile edebiyat, özellikle de roman, karşılıklı ilgi ve ortak tutkuya dayanan yakın ilişkiler kurmuştur. Bu ilişki sürekli bir uyarlama ve düzenleme süreciyle oluşur. Roman metnini ekrana uyarlamak için çoğu zaman yeniden işlemek gerekir: Yönetmen ya özgün karakterleri ve olay örgüsünü korur, böylece sadık bir uyarlama ortaya çıkar; ya da edebî eseri dönüştürmeyi seçer, bu durumda serbest, yarı sadık veya kopuş niteliğinde bir uyarlama söz konusu olur. Birçok durumda romancı, yazılı metniyle görüntüye geçişi kolaylaştıran cömert bir “senarist” gibi görünür. Bu noktada metinlerarasılık kavramı, iki sanat arasındaki köprüyü açıklamaya ve daha anlaşılır kılmaya yardımcı olur. Edebiyat çalışmalarında ve buna bağlı olarak sinema çalışmalarında metinlerarasılık, başlıca eleştirel araçlardan biri hâline gelmiştir. Tanımları yalnızca değişken ve çok anlamlı değildir; sınırları da geçirgendir. Bu da şu soruyu gündeme getirir: Bu kavram gerçekte neyi kapsar? Metinlerarasılık, tek bir metinsel alan içinde bir veya birden fazla metnin nesnel varlığıyla mı sınırlıdır? Benzer şekilde, eserler arasındaki bu diyalog dansı, resmi ve sinema gibi diğer sanat biçimlerini de kapsar; örneğin “film içinde film” ya da fotoğraf gibi. Bunun en belirgin biçimi alıntı olabilir. O hâlde uyarlama, bu geniş ağ içinde nasıl bir yer işgal eder?
Gecekondu sakinlerinin yeniden iskânı: Kalkınma hedefi ile sosyokültürel gerçeklik arasında Douar Skouila örneği
Fas Krallığı, 2024-2028 yıllarını kapsayan beş yıllık planı uygulamaya koyarak gecekondu tipi konutlarla mücadeleyi hızlandırmayı ve “gecekondu şehirlerini” tamamen ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Bu hükümet planı, teneke ve sac evlerden oluşan sağlıksız konut alanlarında yaşayan 120 binden fazla Faslı aileyi kapsamaktadır. Amaç, Fas şehirlerinin estetik ve mimari standartlarına uygun kentsel alanlar oluşturmaktır. Kazablanka-Settat bölgesinde yürütülen “Gecekondusuz Şehirler” ulusal programı çerçevesinde ve Sidi Bernoussi ilçelerinde eşitsizlik ile sosyal dışlanmayı azaltmak amacıyla, konut ve şehircilikten sorumlu kurumlar önemli bir girişim başlatmıştır. Bu girişim, Sidi Moumen ilçesindeki gecekonduları ortadan kaldırmayı ve sakinlerine onurlarını koruyacak uygun konutlar sağlamayı amaçlamaktadır. Hedeflenen gecekondu mahallelerinden biri de bu alanların en önemlilerinden biri olan Douar Skouila’dır. Çalışma şu soruları ele almaktadır: Bu nüfusu kabul edecek kentsel alan nasıl hazırlandı? Sakinler yeni mekânı nasıl algılamaktadır? Yeni kentsel ve toplumsal yapının sakinlerin kolektif hafızası üzerindeki etkileri nelerdir?
Sağlık güvenliği, sağlık sektöründeki tüm aktörler ile ilgili diğer sektörler arasında ortak bir sorumluluktur. Sağlık güvenliği yalnızca tek bir tarafa dayanarak sağlanamaz; bunun başarılması için mesleki ve sağlık alanındaki kurumların yanı sıra eğitim, güvenlik, çevre, tarım, altyapı, ekonomi, sivil toplum ve sağlık alanındaki uzman kuruluşlar arasında iş birliği gerekir. Ayrıca insanlar ve hayvanlar arasında bulaşıcı hastalıkların yayılmasını etkili biçimde sınırlayabilecek, savaşlar ve doğal afetler sırasında insanî acıları ve can kayıplarını azaltabilecek, bunlardan doğan ekonomik etkileri hafifletebilecek birbirine bağlı küresel ağların kurulması gerekmektedir. Yirmi birinci yüzyılın yirmili yıllarında dünya, çağdaş dönemin en büyük salgınlarından biri olan büyük bir sağlık kriziyle karşı karşıya kalmıştır. Bu durum, küresel sağlık sisteminin yaşadığı en önemli zorluklardan ve sonuçlardan biri olmuştur. Son yarım yüzyılda sağlık güvenliği alanı; hastalık ve salgınların yayılması, endüstriyel kazalar, doğal afetler ve diğer sağlık acil durumlarının kısa sürede dünya çapında güvenlik tehditlerine dönüşebilmesi bakımından büyük gelişmeler yaşamıştır. Sağlık alanındaki bu zorluklar, devletlerin güvenliği ve yaşam hakkı açısından büyük ve alışılmışın dışında tehditler oluşturmaktadır. Çünkü bu tür krizler, savaş ve çatışmalardan daha fazla insanın hayatını kaybetmesine yol açabilmektedir. Aynı zamanda dünya nüfusunun güvenliğini ekonomik, sosyal, kültürel ve ticari düzeylerde gerçek ve fiilî biçimde tehdit etmektedir. Koronavirüs salgını bunun açık bir örneğidir. Salgın hastalıklar, doğal, biyolojik ve kimyasal afetler, gıda yoluyla bulaşan hastalıklar ve diğer sağlık acil durumlarından kaynaklanan sorunlarla mücadele etmek için açık ve etkili bir vizyon geliştirmek, gerekli programları hazırlamak ve çok disiplinli yöntemler benimsemek gerekmektedir.
Postkolonyalizm: Askerî tahakkümün sonu ve kültürel hegemonyanın ortaya çıkışı Direniş biçimlerinden örnekler
Çağdaş dünya, kültürel alanların gelişimiyle birlikte birçok dönüşüme tanıklık etmiştir. Bu dönüşümler, kolonyal söylemlerde dolaşıma giren birçok kavramın yeniden ele alınmasına yol açan “post” düşünceleri ortaya çıkarmıştır. Bu kavramlar; merkezci temsiller, kültürel arındırma, fikrî hegemonya ve kalıplaşmış anlatılar taşımaktadır. Bunlar, küçük toplulukları dışlayan ve marjinalleştiren sistematik bir tahakküm kurmayı hedeflemiştir. Emperyal güç; fikrî, coğrafi, medenî ve endüstriyel açıdan genişlemiş, dar sınırlarının dışına çıkarak dünyanın farklı bölgelerinde koloniler, pazarlar, iş gücü, ham madde kaynakları ve kendi ülkelerinde bulunmayan ürünleri satın alan yeni tüketiciler edinmiştir. Böylece sömürgecilik yalnızca askerî bir olgu olmaktan çıkmış; kültürel hegemonya, sembolik iktidar, toplumsal müdahale ve ekonomik nüfuz hâline gelmiştir. Çalışma, Batı/Latin merkezcilik, kültürel benzeşme, kültürleşme ve beyaz insan kültürü ile diğer insan topluluklarının kültürleri arasındaki ayrım gibi çeşitli kavramlara dayanmaktadır. Ayrıca çalışma boyunca başka kavramlar da ele alınmaktadır.
Beyan ilmi: Basit normatif okumadan işlevsel etkileşimli okumaya Ortaöğretimde beyan ilminin öğretimi örneği
Okumanın hayatımızda büyük bir öneme sahip olduğu açıktır. Bu nedenle okumayı sürekli hâle getirmek gerekir. Her okuma, anlamayı amaçlar. Bu amaca ulaşmak için okumanın doğru, etkin ve etkileşimli olması gerekir; sıradan ve yüzeysel bir okuma yeterli değildir. Çünkü aradığımız anlam çoğu zaman metnin arkasında örtülü ve gizli durumdadır. Bu yüzden metinlerle dikkatli ve eleştirel bir okuma yoluyla ilişki kurmaya ve onları sorgulamaya ihtiyaç duyarız. Ancak bu şekilde anlamın derinliklerine ulaşabiliriz. Bu, yüzeysel ve geçici bir okumayla mümkün değildir. Bu nedenle öğretmenlerin öğrencilere edebî metinleri okuma, tatma ve üretme bağlamında etkin okuma becerisi kazandırmaları gerekir. Bu makale, genel olarak belagat öğretiminin, özel olarak da ortaöğretimde beyan ilminin öğretiminin durumuna odaklanmaktadır. Çalışma, yüzeysel işlevsel okumayı aşarak beyan ilmine yönelik etkin ve tartışmacı bir okumaya yönelir. Bu okuma, teşbih, istiare, kinaye ve mecaz gibi belagat örneklerinde gizli anlamları ortaya çıkarmayı hedefler. Çalışmanın teorik kısmında etkin okuma, belagat ve beyan ilmi gibi kavramlar tanımlanacak; uygulamalı kısmında ise beyan ilminden farklı örnekler sunularak etkileşimli ve tartışmacı okuma ön plana çıkarılacaktır.
Fas romanının uyarlanması: Anlatının ihaneti ile ekran tabuları arasında
Karşılaştırmalı edebiyat, Batı’da 1829 yılında Fransa’da ortaya çıkışından bu yana, felsefi akımlar, düşünce ekolleri ve edebî teorilerle sürekli etkileşimi sonucunda büyük dönüşümler yaşamıştır. Bu dönüşümler, onun teorik temellerinin ve uygulama yönelimlerinin belirlenmesinde önemli rol oynamıştır. Postkolonyal teoriler, kültürel çalışmalar, teknolojik ilerleme ve dijitalleşme gibi modern yaklaşımlar da karşılaştırmalı edebiyatı daha geniş açılımlara yöneltmiş; araçlarını yeniden düşünmeye, alanını genişletmeye ve yeni ufuklara açılmaya zorlamıştır. Karşılaştırmalı çalışmaların seyrindeki en belirgin dönüşümlerden biri Amerikan ekolüyle ortaya çıkmıştır. Bu dönüşüm, karşılaştırmalı edebiyatı farklı diller ve kültürlerdeki edebiyatları karşılaştıran bir alan olmaktan çıkarıp, edebiyatlar arasındaki benzerlik ilişkilerini ve edebiyat ile insan düşüncesinin diğer biçimleri, yani bilimler ve sanatlar arasındaki ilişkileri inceleyen bir alana dönüştürmüştür. Karşılaştırmalı kültürel çalışmaların gelişmesiyle birlikte disiplinlerarası sanat çalışmaları da önemli bir alan hâline gelmiş; edebiyat ile tiyatro, sinema, müzik, dans, plastik sanatlar ve diğer sanatlar arasında karşılaştırmalı yaklaşımların önü açılmıştır. Bu çalışma, Fas’ta roman ile sinema arasında, Fas romanının uyarlanması üzerinden karşılaştırmalı bir yaklaşım denemesidir. Bu alandaki çalışmaların sınırlı olmasına rağmen, yazılı kelimeden ekran görüntüsüne geçişin doğurduğu önemli eleştirel tartışmaları gündeme getirir. Bu tartışmalar çoğunlukla, bir romandan uyarlanan filmin romanı aktarmada başarılı olup olmadığı ya da ona “ihanet” edip etmediği etrafında şekillenir. Oysa iki tür arasındaki temel farklar yeterince dikkate alınmamaktadır: biri edebî, diğeri sanatsal bir çalışmadır ve her birinin kendine özgü unsurları ve işleyiş mekanizmaları vardır.
Cevher-i ferd teorisi: Dini gerekçeleri, özgünlüğü ve ufukları
Tabiat ilimleri, insanın varlık, bilgi, gerçeklik ve düşünceyle ilişkisinde her zaman ilk ve temel düzey olmaya devam edecektir. Varlığın veya bilginin daha yüksek mertebelerine yönelme isteği ne kadar güçlü olursa olsun, bu ilk düzey, yani tabiat hakkında düşünmek ve teori geliştirmek kaçınılmazdır. Tabiat meseleleri her çağda ve her yerde aklî faaliyetin temel eksenlerinden biri olmuştur ve olmaya devam edecektir. Bu faaliyetin sonuçları dönemlere göre farklılık gösterse de düşünürlerin, nazariyecilerin ve filozofların kendi çağlarında mevcut olan tabiat bilgisine hâkim olmaları ve teorilerinde bu bilgi düzeyini dikkate almaları gerekir. Bu durum, Mu‘tezilî kelamda tabiatçı eğilimin öncülerinden ve Arap kültürünün önemli isimlerinden biri olan Ebû Osman el-Câhız’da görülür. Câhız, gerçek âlimin kelam ilmiyle birlikte tabiat bilimini de incelemesi gerektiğini vurgulamıştır. Kendisi de tabiat olaylarının farklı yönleri hakkında yazmış ve ilk Mu‘tezilîler üzerinde tabiat felsefesi güçlü bir etki bırakmıştır.
Belagat dersinin akademik başarı üzerindeki etkisi: Ortaöğretim örneği
Öğretme ve öğrenme süreci genel olarak, anlama, algılama ve bilgiyi alma araçlarına sahip olan öğrenciyi, yalnızca bilgiyi alan bir kişi olmaktan çıkarıp bilgiyle etkileşime giren aktif bir özne hâline getirmeyi amaçlar. Bu süreç, öğrencinin toplumsal ve evrensel çevresiyle bilgi, iletişim ve davranış düzeyinde etkileşim kurmasıyla gerçekleşir. Belagat dersi bu eğitim-öğretim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. İletişimsel, bilişsel ve yöntemsel yeterlilikler gibi çeşitli hedefleri gerçekleştirmeyi amaçlar. Ayrıca dinî ve toplumsal değerlerin yerleştirilmesi ve öğrenilmesi, bu değerlerin okul içinde ve dışında günlük davranışlara yansıtılması da hedeflenir. Öğretim yöntemleri, yani belagat dersinin didaktiği, öğretmenin öğrenciye değerleri kazandırmasında önemli bir yardımcı unsurdur. Bu, değer taşıyan konulara dikkat çekmek ve bunları eğitim metinleri ile öğrenme hedefleri üzerinden öne çıkarmak yoluyla gerçekleşir. Özellikle günümüzde öğrenci, sosyal medya başta olmak üzere kültürel, bilgiye dayalı ve davranışsal açıdan çelişkili etkilerle karşı karşıyadır. Bu durum, hangi davranışları benimseyip hangilerinden uzak duracağı konusunda onu kararsız bırakabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, belagat dersine uygun yeni yaklaşımlar ve alternatif yöntemler önermek; böylece öğrencinin hedeflenen yeterliliklere ulaşmasını sağlamak ve ona bir değerler sistemi kazandırmaktır.
Kapsayıcı eğitim bağlamında toplumsal cinsiyet yaklaşımı ve sosyal adalet
Adalet ve hakkaniyet bulunmadığında haklar ortadan kalkar, ahlak bozulur. İnsanlar arasında insaf ve eşitlik hâkim olmadıkça adil ve dengeli bir hayatın kurulması mümkün değildir. Bu bağlamda eğitimde sosyal adalet meselesi, dışlanan ve marjinalleştirilen grupların korunmasını ve herkesin eğitim sürecine dahil edilmesini gerekli kılar. Metin, özellikle engelli bireyler ve diğer dezavantajlı öğrenciler gibi bazı grupların tarihsel olarak temel haklardan, eğitimden ve onurlu yaşam koşullarından mahrum bırakıldığını vurgulamaktadır. Bu duruma karşı ulusal yasalar ve uluslararası sözleşmeler, bu grupların desteklenmesini ve eğitim hakkından toplumun diğer bireyleri gibi yararlanmasını öngörmüştür. Çerçeve Kanun ve 2015-2030 Reform Stratejik Vizyonu da bu hakkı teyit etmektedir. Kapsayıcı eğitim, toplumsal cinsiyet, engellilik veya sosyal farklılıklarla bağlantılı kalıp yargıları ve damgalamayı değiştirmeyi hedefler. Bunu yaparken her çocuğun eksikliklerine değil, imkân ve yeteneklerine odaklanır. Eğitimde sosyal adaletin uygulanması; ücretsiz eğitim, özel ihtiyaçları olan öğrencilere destek, yeterli finansman, okullara eşit erişim, altyapının güçlendirilmesi, ulaşım programları, müfredatın güncellenmesi ve öğretmenlerin öğrenci çeşitliliğiyle başa çıkabilecek şekilde eğitilmesi gibi bütüncül önlemler gerektirir.
Oryantalizmin hermenötiği: Bernard Lewis’in İslam’ı anlama ve yorumlama araçları
Oryantalist söylemin mahiyetini incelemek, modern Batı bilincinde İslam imajının nasıl oluştuğunu anlamanın temel yollarından biridir. Bu özellikle, metnin görünen anlamını aşarak onun derin yapıları ve gizli anlamlarına yönelen yorum araçlarını kullanan okumalar için geçerlidir. Bu bağlamda Bernard Lewis (1916-2018), çağdaş oryantalizmde tarihsel-analitik okulun önde gelen temsilcilerinden biri olarak öne çıkar. Yazıları, Batı’nın kültürel ve fikrî politikalarında hâlâ etkili olan bilgi ve yorum çerçevelerinin oluşmasına katkıda bulunmuştur. Lewis’in İslami olguları yorumlama biçimi geniş tartışmalara yol açmıştır. Çünkü onun yaklaşımı yöntemsel tarafsızlıktan değil, İslam’ın mahiyeti, doğası ve medeniyet işlevi hakkında önceden kurulmuş bir tasavvura göre anlam üreten özel bir yorum sisteminden hareket eder. Bu nedenle eserlerinin arkasındaki “hermenötik” yapıyı sorgulamak, onun fikrî yapısını ve bilgi üretimindeki etkisini anlamak açısından önemlidir. Bu araştırmanın temel problemi, Lewis’in İslam okumalarında benimsediği hermenötiğin mahiyetini ortaya koymaktır: Bu, tarafsız tarihsel anlamaya yönelen bir hermenötik midir, yoksa Doğu hakkında belirli bir görüşe hizmet edecek şekilde anlamı yeniden kuran ön kabullere dayalı bir yorum aracı mıdır? Araştırma esas olarak betimleyici-tümevarım yöntemine dayanır; Lewis’in metinlerini okuyarak onun yorum araçlarını takip eder. Çalışmanın varsayımı şudur: Lewis klasik veya felsefi hermenötik içinde hareket etmez; aksine, İslami olgulara önceden belirlenmiş tarihsel bir bakıştan doğan tek yönlü anlamlar yükleyen seçmeci yorum araçları kullanır. Ayrıca Lewis’in İslam yorumu, metinler ve anlamlar içinde “Doğu/Batı” ikiliğini yeniden üreten özel bir Batılı bilgi modeliyle ilişkilidir.
İslami ıslah düşüncesinde ruhsal eğitimin merkeziyeti: Ebu’l-Hasan en-Nedvî projesi üzerine bir çalışma
Bugün insanlığın durumuna bakan kimse, eğitimsel ve ruhsal değerler sisteminde meydana gelen çöküşü açıkça görür. Bu çöküş, maddi yönün fıtrî ruhsal eğilime üstün tutulmasında kendini göstermekte; bunun sonucunda benzeri görülmemiş ahlaki ve toplumsal bir bozulma ortaya çıkmaktadır. Çağdaş insan, ulaşması beklenen manevi yücelik yolundan uzaklaşmıştır. Bu eğitimsel çöküş, dinin ve onun ruhsal temellerinin değerlendirilmesine de yansımış; bunlar kimi zaman insanın bilgi ve modernite toplumuna katılımını engelleyen unsurlar olarak görülmüştür. Bu nedenle ruhsal eğitimin temellerini açıklamak ikincil bir mesele olarak görülmemelidir. Aksine bu, zorunlu ve güçlü biçimde gerekli bir taleptir. Çağdaş insanın yaşadığı ruhsal darlık, eğitimsel bozukluk, fikrî ve ahlaki dengesizlik, ruhsal eğitimin gereklerinden uzaklaşmasının sonucudur. Kur’anî hitap, ruhsal eğitimi soyut ve bağımsız bir zevkî deneyim olarak sunmaz; aksine onu, bütün insanlar arasında ortak olan fıtrî yön ile insanın Allah’ın emrine verdiği cevap ve kulluk görevini gerçekleştirme ölçüsünde yükseldiği kazanılmış yönü birleştiren bütüncül bir insanî sistem olarak kurar. Islahçı İslam düşüncesi, bu problemi farklı yönleriyle ele almaya çalışan metodolojik katkılardan biridir. Eğitim yolları bilgi kaynaklarına göre farklılaşsa da, ruhsal eğitimin kurulmasına merkezi ve etkin bir rol kazandırmıştır. Çünkü bu eğitim, İslami ilimlerin kurucu kaynaklarına, özellikle Kur’an-ı Kerim ve Nebevî Sünnet’e dayanmaktadır.
“Umum ifade eden lafız, tahsis edici bir delil gelmedikçe umum üzere kalır” kaidesi ve makâsıd merkezli içtihada katkısı: Elektronik ticaret meseleleri örneği
Genel usûl sistemini düşünmek ve onun alt ayrıntılarını dikkatle incelemek, fıkıh usûlünün sonucu ile onun bir tezahürü olan usûl kaideleri arasındaki etkileşimli ilişkiyi kavramayı sağlar. Usûl kaideleri, ayrıntılı delillerden fer‘î şer‘î hükümler çıkarmaya yarayan küllî önermelerdir. Bunların pratik sonucu ise insanların hayatında ortaya çıkan yeni meseleler için çözümler ve cevaplar üretmektir. En önemli ve en çok kullanılan usûl kaidelerinden biri şudur: “Umum ifade eden lafız, tahsis edici bir delil gelmedikçe umum üzere kalır.” Bu kaide, makâsıd merkezli içtihatta büyük fayda ve değer taşır. Özellikle elektronik ticaret gibi çağdaş meselelerde ve şer‘î açıdan dikkatli inceleme gerektiren işlemlerde hüküm üretmek için kullanılabilir.
Aile hukukuna ilişkin yargısal izinlere itiraz
Fas kanun koyucusu, Aile Kanunu kapsamında, aile hukuku hükümlerinin uygulanmasını denetleme ve gözetme konusunda yargıya önemli ve merkezi bir rol vermiştir. Bu sayede aile bağını oluşturan bütün bireylerin hakları güvence altına alınmaktadır. Bu çerçevede yargı, Aile Kanunu hükümlerini; yargısal izin, hüküm ve yargı kararı gibi araçlar yoluyla uygulamaktadır. Küçüğün evliliğine izin verilmesi, zihinsel engelli kişinin evliliğine izin verilmesi ve benzeri durumlar buna örnektir. Hâkim de insan olduğu için takdir ve hukuki nitelendirmede hata yapması mümkündür. Özellikle bu tür izinler çoğunlukla hâkimin takdir yetkisine bağlı olduğundan, hâkim tarafın menfaatini belirlemede, belirli bir kanun metnini yorumlamada veya olayı ilgili hukuki metinlere göre nitelendirmede hata yapabilir. Bu da tarafların haklarının kaybına ve başka sorunlara yol açabilir. Bu hataları önlemek amacıyla kanun koyucu, hüküm ve yargı kararlarına itiraz hakkını tanıdığı gibi, bu çalışmanın konusu olan yargısal izinlere de itiraz hakkını tanımıştır. Bu konunun önemi iki yönlüdür. Teorik açıdan, bazı aile hukukuna ilişkin yargısal izinleri; onları düzenleyen bazı metinlerdeki belirsizlikleri gidermek, ortaya çıkan sorunlara cevap vermek ve bazı meselelerde farklı fıkhî görüşler arasında tercih yapmak bakımından incelemektedir. Pratik açıdan ise Fas yargısının bu yargısal izinlerle uygulamada nasıl ilgilendiğini ortaya koymaktadır.
Eşini üç talakla boşayan kimseye kolaylık sağlama meselesi hakkında bir fıkhî nâzileŞeyh Mâü’l-Ayneyn Muhammed Fâdıl b. Muhammed el-Emîn(ö. 1910)İnceleme ve tahkik
Bu metin, Batı İslam dünyasının/Mağrib’in önemli âlimlerinden Şeyh Mâü’l-Ayneyn Muhammed Fâdıl b. Muhammed el-Emîn’e ait bir fıkhî nâzileyi tanıtmaktadır. Girişte fıkıh ilminin helal-haram, şer‘î hükümler ve dinî uygulamalar bakımından taşıdığı önem vurgulanmaktadır. Ardından Şeyh Mâü’l-Ayneyn; akaid, tefsir, siyer, dil ve İslam fıkhı gibi birçok alanda eserler vermiş ansiklopedik bir âlim olarak tanıtılmaktadır. İncelenen risale, şiddetli kıskançlık ve öfke sebebiyle eşini üç talakla boşayan, buna rağmen eşine gönülden bağlı olan ve ailesinin ona ihtiyaç duyduğu bir Müslümanın durumunu ele almaktadır. Müellif bu meselede âlimlerin görüşlerini toplamış, sahih hadisler, sahabe rivayetleri ve muhakkik imamların görüşleri ışığında bunları değerlendirmiş ve tercih yapmıştır. Muhakkik, konunun faydası ve önemi sebebiyle bu nâzilenin yazma nüshasını toplamaya, tahkik etmeye ve yayıma hazırlamaya çalıştığını; bunun Fas/ Mağrib İslam mirasına hizmet ve bu büyük âlime vefa amacı taşıdığını belirtmektedir.
Rahim naklinin İslam fıkhında nesebin ve mirasın sabit olmasına etkisi Karşılaştırmalı fıkhî bir çalışma
Rahim nakli, kısırlık tedavisi alanındaki en önemli modern tıbbi gelişmelerden biridir. Bu yöntem, doğuştan rahmi bulunmayan ya da hastalık sebebiyle rahmi alınmış bazı kadınların hamile kalmasına ve çocuk sahibi olmasına imkân tanımaktadır. Bu teknik hâlâ nispeten yeni olmakla birlikte, İslam’da annelik, nesep ve miras kavramlarıyla ilgili derin fıkhî sorular ortaya çıkarmıştır. Bu da tıbbi veriler ile şer‘î ilkeleri bir araya getiren dikkatli bir fıkhî çalışmayı gerekli kılmaktadır. İslam fıkhı, miras üzerindeki doğrudan etkileri sebebiyle nesebin belirlenmesine büyük önem vermiştir. Miras, haklar ve ilahî sınırlar içermesi bakımından şeriatın en önemli hükümlerindendir. Bu nedenle bu araştırma, rahim naklinin İslami mirasa etkisini iki açıdan ele almaktadır: Yumurtalıklar olmadan rahim nakli. Yumurtalıklarla birlikte rahim nakli. Temel problem, her durumda şer‘î annenin kim olduğunu belirlemektir. Çünkü nesebin sabit olması, mirasa hak kazanan kişinin belirlenmesini sağlar. Anne, nakledilen rahmin sahibi midir? Yoksa yumurtanın sahibi midir? Ya da mesele, tıbbi durum ve naklin mahiyetine göre ayrıntılı biçimde mi ele alınmalıdır?
Mâlikîlerin fıkhî hakikatleri tanımlamasında bilişsel yaklaşımlar: Dilsel, terimsel ve mantıksal yaklaşım örneği
Fıkhî terimler, şer‘î metinleri anlamanın ve hükümleri çıkarmanın temel esaslarından biridir. Bu terimlerin belirli anlamlarını kavramak, şer‘î metinlerin anlaşılmasında ve hükümlerin uygulanmasında karışıklık ve belirsizliği önlemek için zorunludur. Mâlikî âlimler, fıkhî terimlerin tanımlanmasına özel önem vermiş; anlam açıklığını ve kullanım hassasiyetini hedeflemişlerdir. Bunu yaparken dilsel, mantıksal ve terimsel bakış açılarını dikkate almışlardır. Bu araştırma, Mâlikîlerin fıkhî terimleri tanımlarken birden fazla bilişsel yaklaşım benimsediği varsayımından hareket eder: kelimelerin sözlük anlamları ve türevleriyle ilgilenen dilsel yaklaşım; her terimin belirli şer‘î kullanımına odaklanan terimsel yaklaşım; terim ile fıkhî içeriği arasındaki ilişkiyi delillendirme çerçevesinde düzenlemeyi amaçlayan mantıksal yaklaşım.
Oued Lahdar havzasında yağışların mekânsal ve zamansal değişkenliği (Doğu Prerif, Fas)
Bu çalışma, Doğu Prerif bölgesinde yer alan Oued Lahdar havzasındaki yağışların mekânsal ve zamansal değişkenliğini incelemektedir. Akdeniz yarı kurak iklim koşullarında bulunan bu havzada, farklı ölçüm istasyonlarından elde edilen veriler analiz edilerek yağış dağılımı ve topoğrafik faktörlerin etkisi değerlendirilmiştir. Bulgular, yağışların düzensiz dağıldığını ve yıllar arasında ıslak ve kurak dönemlerin birbirini takip ettiğini göstermektedir. Ayrıca, şiddetli yağışlar sonucu sık sık sel olaylarının meydana geldiği tespit edilmiştir.
Sağlık sisteminin merkezinde iletişim: dijital çağda etik meseleler ve dönüşümler
Bu çalışma, sağlık sisteminde iletişimin rolünü, sağlık çalışanları ile hastalar arasındaki ilişkinin kurulmasında ve teşhis, tedavi ile önleme süreçlerinin kalitesinin sağlanmasında temel bir unsur olarak ele almaktadır. Diyalog ve empatiye dayalı iletişimin etkili ve insani sağlık hizmeti sunumundaki önemini vurgulamaktadır. Ayrıca dijitalleşmenin sağlık sistemindeki iletişim biçimlerini nasıl dönüştürdüğünü incelemekte; etkileşimlerin çeşitli teknolojik platformlar üzerinden gerçekleşmesiyle hız, verimlilik ve koordinasyonun arttığını göstermektedir. Ancak bu gelişmeler, etik, hukuki ve insani açıdan önemli zorlukları da beraberinde getirmektedir.
Akdeniz ülkeleri arasında siber iş birliğinin güvenlik motivasyonları: siber savaşlar ve siber suçların artışı bağlamında (2020–2025)
Bu çalışma, hızlı dijital dönüşüm ve artan siber tehditler bağlamında Akdeniz ülkeleri arasında siber iş birliğinin güvenlik motivasyonlarını incelemektedir. Siber uzayın kritik altyapının ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ve bu nedenle ulusal güvenlik ile istikrarı tehdit eden saldırılara açık olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca, siber savaşın yeni bir çatışma biçimi olarak ortaya çıkışını ve bilginin siyasi, ekonomik ve askeri etkideki rolünü ele almaktadır. Çalışma, teknik ve kurumsal kapasite farklılıkları ile etkili bir koordinasyon çerçevesinin eksikliğine rağmen, ortak tehditlerle mücadelede bölgesel iş birliğinin önemini vurgulamaktadır.
Etkileşimli dijital hikâyenin okul öncesi çocuklarda görsel algıyı geliştirmedeki rolü
Bu çalışma, etkileşimli dijital hikâyelerin okul öncesi çocuklarda görsel algının geliştirilmesindeki rolünü ele almaktadır. Bu dönem, çocuğun kişiliğinin ve bilişsel yeteneklerinin şekillenmesinde kritik bir aşamadır. Araştırma, animasyonlar, renkler ve sesler gibi etkileşimli dijital unsurların çocukların dikkatini çekmede ve odaklanma ile anlama becerilerini geliştirmede önemli olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca bu hikâyeler, hayal gücü, dil ve iletişim becerilerinin gelişimine katkı sağlamakta ve ahlaki ile sosyal değerleri pekiştirmektedir. Çalışma, etkileşimli dijital hikâyelerin erken çocukluk döneminde öğrenmeyi ve görsel algıyı geliştiren etkili bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Görsel sanatların olayları ifade etme becerisini geliştirmedeki rolü: çekingen çocukların çizimleri
Bu çalışma, görsel sanatların çocukların olayları ifade etme becerisini geliştirmedeki rolünü, özellikle çekingen çocuklar üzerinde odaklanarak incelemektedir. Çizimin, çekingen çocukların duygularını ve iç dünyalarını ifade etmelerine yardımcı olan etkili bir araç olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, diğerleriyle iletişim kurmalarını kolaylaştırdığı ve grup içinde uyum sağlamalarını desteklediği belirtilmektedir. Çalışma, görsel sanatların çocukların kişisel ve genel deneyimlerini dolaylı olarak ifade etmelerine olanak tanıdığını ve bunun özgüven ile sosyal etkileşimi artırdığını ortaya koymaktadır.
Kur’an surelerinin öğretimindeki zorlukları aşmak için pedagojik ve didaktik yönlendirmeler: Kur’an öğretimi üzerine değerlendirmeler
Bu çalışma, Kur’an surelerinin öğretiminde karşılaşılan zorlukları aşmaya yönelik pedagojik ve didaktik yönlendirmeleri ele almaktadır. Kur’an-ı Kerim’in İslami kavramların ve değerlerin oluşumundaki temel rolünden hareketle, eğitim sürecinde Kur’an metinlerinin kullanımına odaklanmaktadır. Ayrıca müfredata uygun bir didaktik yaklaşımın geliştirilmesinin önemini vurgulamakta, Kur’an surelerinin öğretimine ilişkin becerileri incelemekte ve öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarda karşılaştıkları zorlukları analiz ederek bu sorunlara yönelik pratik çözümler sunmaktadır.